۲۵ آذر ۱۴۰۱ - ۲۳:۴۹
عراق، قطر و آذربایجان چگونه ایران را دور زدند؟

تنها یک هفته به آغاز زمستان در ایران باقی مانده که «جواد اوجی»، وزیر نفت دولت سیزدهم از مردم «صرفه‌جویی» در مصرف گاز را درخواست می‌کند. «اوجی» در تازه‌ترین اظهاراتش گفته که مشترکان پرمصرف در ایران «نقره داغ» خواند شد.

هشدار کمبود گاز و درخواست مصرفه بهینه در آستانه آغاز فصل سرد سال درحالی توسط وزیر نفت ابراز شده که مدت زیادی از هشدار مقامات رسمی به «زمستان سخت»‌ در اروپا نمی‌گذرد. یادمان نمی‌رود که همین عبارت و مفاهیمی مشابه با آن، مدت‌ها تیتر اول رسانه‌های متبوع دولت ابراهیم رئیسی را به تسخیر درآورده بود. حالا اما، تامین گاز برای مصرف داخلی نیز با مشکلات بزرگی مواجه شده‌است.

طبیعی است که موقعیت ایران، تحت فشار تحریم‌های بی‌سابقه و فرار سرمایه از کشور، در معادلات انرژی جهان و منطقه از ثبات گذشته برخوردار نیست و همین کافی است تا عقب‌گرد تاریخی کشور در صنعت نفت و گاز را به خوبی توجیه کند. همه این‌ها اما نافی ضعف تصمیم‌گیرندگان در مدیریت این صنعت نیست. بر کسی پوشیده نیست که تنها راه برون‌رفت از بحران امروز، حل مناقشات بین‌المللی و منطقه‌ای است و احیای برجام شاید تنها مسیر عبور از چنین شرایطی باشد. با هر روز تعلل در احیای توافق‌ها، رقبای بازار انرژی در همسایگی ایران به دستاوردهای تازه‌تری می‌رسند و ایران، روز به روز به حذف شدن از معادلات بازار نفت‌وگاز نزدیک‌تر می‌شود.

در همین رابطه بخوانید: همکاری چین و عربستان چه تبعاتی برای ایران دارد؟

قطر، با حدود ۳ میلیون نفر جمعیت و سومین دارنده ذخایر نفت در جهان، در چندسال اخیر توانسته به بزرگترین فروشنده گاز مایع در دنیا تبدیل شود. سرمایه و فناوری غربی و اروپایی، نقش بزرگی را در احقاق این دستاورد ایفا می‌کند. میزان سرمایه‌گذاری کمپانی نفتی «شل» در قطر، از سال ۲۰۰۶ تا به امروز، در مجموع بیش از ۲۰ میلیارد دلار بوده و تعهدهای بلند مدتی را برای سودآوری این کشور از تولید و فروش نفت و گاز عقد شده است. کمپانی فرانسوی «توتال» نیز با در اختیار داشتن ۳۰درصد از سهام میدان نفتی «شاهین» و مجموعا ۴۶.۷درصد از تاسیسات تقطیر گاز مایع در قطر، تولید بیش از ۱۸میلیون تن‌متر گاز مایع را برای این کشور تضمین می‌کند. «اکسان موبیل» و «وسکو» نیز از دیگر کمپانی‌های نفتی حاضر در قطر هستند.

عراق، کشوری با جمعیت ۴۱ میلیونی و یکی از وابسته‌ترین اقتصادهای جهان به نفت است. در دهه گذشته، درآمدهای نفتی عراق، بیش از ۹۹ درصد صادرات، ۸۵ درصد بودجه دولت و ۴۲درصد تولید ناخالص داخلی این کشور را به خود اختصاص داده است. شرکت مهندسی نفت چین، یکی از شرکت‌های تابعه شرکت ملی نفت چین، قراردادی به ارزش ۳۸۶ میلیون دلار را برای مهندسی، خرید، ساخت و راه‌اندازی دو مجموعه از تأسیسات فرآوری نفت خام در میدان نفتی رومیله در جنوب عراق منعقد کرده است. ظرفیت تولید میدان «رومیله»، ۱.۵میلیون بشکه نفت در روز است.

عراق، از نظر ذخایر نفتی متعارف جهان در رتبه سوم قرار دارد. تولید نفت عراق از روزانه ۱.۳ میلیون بشکه در سال ۲۰۰۳، به ۴.۲ میلیون بشکه در سال ۲۰۲۲ رسید که بیش از ۳.۵ میلیون بشکه از آن، روزانه صرف صادرات می‌شود. یاری سرمایه و فناوری‌های خارجی به بهینه‌سازی مصرف انرژی در عراق، مصرف روزانه این کشور را در سقف ۸۵۰هزار بشکه در روز حفظ کرده است.

جمهوری باکو، همسایه ایران در جوار خزر، با جذب بیش از ۶۰ میلیارد دلار سرمایه از ۳۳ کمپانی در ۱۵ کشور جهان توانسته تولید نفت خود را از روزانه ۸۳هزار بشکه در سال ۲۰۰۲ به ۸۵۶هزار بشکه در سال ۲۰۲۱ برساند. از ابتدای سال ۲۰۲۲، بیش از ۴۱ میلیارد دلار برای توسعه میدان‌های «آذری-چراغ-گونشلی» سرمایه‌گذاری شده که حدود ۲۰۱هزار بشکه نفت در روز و سالانه بیش از ۴۹ میلیارد متر مکعب گاز طبیعی را برای دولت آذربایجان به ارمغان خواهد آورد.

وضعیت ایران در بازار نفت، با پیشرفت‌های چشم‌گیر همسایگان رقیب، رو به تضعیف است. صنعت نفت ایران، ظرفیت تولید بیش از ۴میلیون بشکه در روز را در خود دارد و حالا با توجه به وضعیت تحریمی بی‌سابقه و عدم امکان صادرات نفت، عملا به ظریفت اسمی تبدیل شده است. هم‌پیمان‌های ایران در شرایط تحریم نیز اخیرا با عقد قراردادهایی با دیگر کشورهای خلیج‌فارس از جمله قطر، نشان دادند که خطر پذیرش ریسک تحریم‌های غرب، بیش از گذشته است و معامله بی‌دردسر برای آنها مطلوب‌تر است. به نظر می‌رسد تا زمانی که شمشیر تحریم از زیر گلوی صنایع نفتی و نظام پولی و بانکی کشور برداشته نشده، باید شاهد پیشرفت روزانه رقبا در منطقه و افول آرام صنعت نفت ایران باشیم.

منبع: انتخاب

برچسب‌ها

تبادل نظر

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha

نظرات کاربران

  • نظرات منتشر شده: 23
  • نظرات در صف انتشار: 214
  • نظرات غیرقابل انتشار: 36
  • IR ۰۶:۰۹ - ۱۴۰۱/۰۹/۲۷
    تحریمها یک مشت کاغذ پاره هستند که هیچ اثری ندارند!! مگه نه؟
  • جنوبی IR ۰۶:۴۴ - ۱۴۰۱/۰۹/۲۷
    باید دستمریزاد گفت به دولت مردان و صاحب منصبان در این زمینه،،،بخوابید.... همی چی ارومه ما چقد خوشبختیم....
  • سید علی مشهد IR ۰۸:۴۹ - ۱۴۰۱/۰۹/۲۷
    بلندتر بگو مرگ بر آمریکا تحریم‌ها کاغذ پاره ای بیش نیست
  • محمد IR ۰۹:۱۱ - ۱۴۰۱/۰۹/۲۷
    لطفا این خبرها رو به اون تصمیم گیرانی انتقال بدید که از روی جهل و نادانی باعث بدبختی و فلاکت و عقب موندگی این مردم و این سرزمین شدند
  • دو کلمه حرف حساب IR ۰۹:۲۴ - ۱۴۰۱/۰۹/۲۷
    هر کس طاووس خواهد جور هندوستان کِشد.... ما استقلال می خواهیم و زیر استکبار جهانی نمی رویم....قطر و عراق و آذربایجان زی یوغ استکبار هستند و هر وقت اراده کند ابن کشور ها را به خاک مذلت می کشاند.....مانند پرنده ای که در قفس باشد ، هر وقت بخواهد چاقشان می‌کند و سپس در وقت لزوم سرشان را می برد تا غذایش ش
    • gh IR ۱۳:۲۹ - ۱۴۰۱/۱۰/۱۷
      واقعا توهم زدی حالت خوب نیست
  • هادی IR ۱۰:۴۴ - ۱۴۰۱/۰۹/۲۷
    درود.سیاست ما در حال حاضر وابسته ۱۰۰درصدی به سیاست روسیه است .روسیه نه تنها نمیگذارد برجام امضا شود .بلکه ایران را در باتلاق سیاست خود میاندازد .وقتش هم که برسد پشت ایران را خالی میکند .دیقیقا دارد ایران را به زمان حکمرانی استالین میفرستد . پول در مقابل غذا وپوشاک .البته این یک مثال ساده بود
  • بهزاد IR ۱۰:۵۶ - ۱۴۰۱/۰۹/۲۷
    سلام تمام مطالب نگارنده درست ولی باید در نظر داشته باشید حمله امپریالیسم جهانی به ایران بابت همینه که اجازه نمیدیم سرمایه ملی ایرانیان رو به تاراج ببرن وهرزمان باشه سرمایه ما حساب میشه وچند سال دیگه باید بیان گدایی نفت وگاز مارو بکنن.خوبه حقایق رو هم بنویسید هرچند سواد رسانه ای ملت ما کمه ولی این ..
  • H IR ۱۱:۳۳ - ۱۴۰۱/۰۹/۲۷
    شهر خب خبر نداره؟؟؟؟؟؟؟؟۳۷۳
  • IR ۱۱:۵۲ - ۱۴۰۱/۰۹/۲۷
    چین روازقلم انداختید
  • محمد IR ۱۲:۰۰ - ۱۴۰۱/۰۹/۲۷
    چین ایران را دور زد .. عراق ایران را دور زد ترکیه و آذربایجان ایران را دور زدند.. ایرانی ها باید خجالت بکشند .. که یک نفر ندارند تا اوضاع سیاسی و اقتصادی منطقه را تحلیل کنه.. یا این که دارند ولی آنانی که سرکارند ..
  • ممد IR ۱۲:۲۹ - ۱۴۰۱/۰۹/۲۷
    اونا مارو دور نزدن وقتی مسولین مملکت خودشون رودرگیر چیزهایی میکنن که دردنیا هیچ ملاکی برایش نیست وبادر گیری با مردم که اساس مالکیت وحاکمیت کشور هستندالتهاب ایجاد می‌کنند خود بخود دنیا شما رابه حاشیه می‌راند،وباشما شراکتی نمی‌کنند، می‌گویند باخود،،کسیکه بامردم خود مشکل دارد با ماچه خواهد کرد، 🤔
  • امید IR ۱۲:۴۳ - ۱۴۰۱/۰۹/۲۷
    کشوری که مردم خودشو دوربزنه با دلار گران کردن و مسکن سازی به اصطلاح ملی دروغ تحویل مردم فلاکت زده بدهد مطمعنن هیچ کشوری هم به او اعتماد نخواهد کرد
  • فرهاد IR ۱۳:۵۶ - ۱۴۰۱/۰۹/۲۷
    در اصل زمستان سخت برای ملت ایران در راه بوده! با این مدیریت نا‌کار آمد، فقط خدا بداد ملت ایران برسد! باران می بارد بحران داریم، نمی بارد بحران داریم، هوا گرم می شود، بحران برق داریم، سرد می شود بحران گاز داریم! خلاصه، با این مدیریت همه چیز این مملکت شده بحران!
  • IR ۰۶:۵۹ - ۱۴۰۱/۰۹/۲۸
    متاسفانه کشور ما با این همه سرمایه با مدیریت این افراد نالایق و متوهن داره به قهقرا میره
  • IR ۰۷:۰۲ - ۱۴۰۱/۰۹/۲۸
    هر جا سخن از پیش رفت هست نام امریکا و غرب و اروپا و همکاری با اونا میدرخشه...
  • هموطن IR ۰۸:۲۵ - ۱۴۰۱/۰۹/۲۸
    هر او دنیای خود را باختیم. خداوند مهربان از گناهتون نگذره.
  • ایرانی دلسوخته IR ۰۹:۵۰ - ۱۴۰۱/۰۹/۲۸
    به سلامتی مشکل سرمای شدید و کمبود سوخت در اروپا و آمریکا هم حل شد.عزیزان اونکه میتونه همه دنیا را تحریم کنه آمریکای روبه افوله.ایران در حال پیشرفت چنین قدرتی نداره.خخخ
  • رامین IR ۱۶:۲۵ - ۱۴۰۱/۰۹/۲۸
    خدا به داد این ملت برسد با این مسئولین ناکارآمد هرکی میاد شکمشو پر میکنه میره بعدی میاد .....ملت هم شده بازیچه دست همینا
  • IR ۰۰:۰۵ - ۱۴۰۱/۰۹/۲۹
    هر چه از ماست که بر ماست . نوش جونمون خخخخ
  • حمید IR ۱۹:۱۹ - ۱۴۰۱/۱۰/۰۲
    ی طوری میگی انگار ما زدیم زیر برجام ،هرچند برجام هم تحفه ای نبود و ی کلاه برداری بود
  • جاسم خسرجی IR ۱۹:۴۸ - ۱۴۰۱/۱۰/۰۲
    ریس جمهوری آمریکا در ملاقات با تعدادی از ایرانیان ساکن آمریکا در جواب یک زن ایرانی که به بایدین گفت مذاکره برجام را انجام ندهید گفت برجام مرده ومن ففط علنی نکردم پس نه ایران قادر به فروش نفت است و نه هیچ کشوری یا شخصی درایران سرمایه‌گذاری نمیکند وتحریم شذید و دلار آمریکا گران و پول ملی ارزش 90درصد د
  • محمود مهکی IR ۰۰:۰۸ - ۱۴۰۱/۱۰/۰۳
    علی برکت الله....